Puggalapannatti
พระปุคคลปัญญัติ
ฉะ ปัญญัตติโย. ขันธะปัญญัตติ, อายะตะนะปัญญัตติ, ธาตุปัญญัตติ, สัจจะปัญญัตติ, อินทฺริยะปัญญัตติ, ปุคคะละปัญญัตตีติ.
กิตตาวะตา ปุคคะลานัง ปุคคะละปัญญัตติ ? สะมะยะวิมุตโต อะสะมะยะวิมุตโต, กุปปะธัมโม อะกุปปะธัมโม, ปะริหานะธัมโม อะปะริหานะธัมโม, เจตะนาภัพโพ อะนุรักขะนาภัพโพ, ปุถุชชะโน โคตระภู, ภะยูปะระโต อะภะยูปะระโต, ภัพพาคะมะโน อะภัพพาคะมะโน, นิยะโต อะนิยะโต, ปะฏิปันนะโก ผะเลฏฐิโต อะระหา อะระหัตตะผะละสัจฉิกิริยายะ ปะฏิปันโน ฯ
บัญญัติ ๖ ประการ คือ บัญญัติว่าเป็นขันธ์ บัญญัติว่าเป็นอายตนะ บัญญัติว่าเป็นธาตุ บัญญัติว่าเป็นสัจจะ บัญญัติว่าเป็นอินทรีย์ บัญญัติว่าเป็นบุคคล การบัญญัติว่าเป็นบุคคลแห่งบุคคลทั้งหลาย มีเท่าไร ? บุคคลผู้พ้นแล้วในสมัย บุคคลผู้มิใช่พ้นแล้วในสมัย บุคคลผู้มีธรรมกำเริบ บุคคลผู้มีธรรมไม่กำเริบ บุคคลผู้มีธรรมอันเสื่อม บุคคลผู้มีธรรมอันไม่เสื่อม บุคคลผู้ควรโดยเจตนา บุคคลผู้ควรโดยตามรักษา บุคคลผู้หนาด้วยกิเลส บุคคลผู้ครอบงำโคตรปุถุชน บุคคลผู้งดเว้นเพราะกลัว บุคคลผู้มิใช่งดเว้นเพราะกลัว บุคคลผู้ควรแก่การบรรลุมรรคผล บุคคลผู้ไม่ควรแก่การบรรลุมรรคผล บุคคลผู้เที่ยงที่จะไม่ไปอบาย บุคคลผู้ไม่เที่ยง บุคคลผู้ปฏิบัติ บุคคลผู้ตั้งอยู่แล้วในผล บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งอรหัตตผล เป็นพระอรหันต์
From the chanting book สาธยายธรรม นำสู่วิมุตฺติ, page 165, compiled by the ธรรมสมทบ team.