พญานาคมีจริงหรือไม่
ตามคำสอนทางพระพุทธศาสนา นาคจัดอยู่ในกลุ่มสัตว์เดรัจฉาน อยู่ในการปกครองของท้าววิรูปักษ์ แม้บางตนมีฤทธิ์มาก แต่บรรลุธรรมไม่ได้
ใจความสำคัญ
- ท้าววิรูปักษ์ ท้าวจตุโลกบาลในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา ปกครองกลุ่มนาคทางทิศตะวันตก ทั้งนาคที่เป็นเทวดาและนาคที่เป็นสัตว์เดรัจฉาน
- นาคเป็นสัตว์เดรัจฉาน จึงหมดสิทธิ์บรรลุธรรม แม้ได้พบพระพุทธเจ้า อย่างมากก็ได้เพียงเข้าถึงไตรสรณคมน์และสมาทานศีล
- พระโพธิสัตว์เคยปรารถนาเกิดเป็นพญานาคด้วยความเห็นผิด จึงไปเกิดเป็นจัมเปยยนาคราช แล้วเร่งรักษาศีลเพื่อให้พ้นจากความเป็นนาค
- ที่ใดมีนาคมิจฉาทิฏฐิ คนดีไปอยู่จะอยู่ไม่ได้ แต่แหล่งอบายมุขกลับรุ่งเรืองผิดปกติ
- กราบไหว้พญานาคได้ แต่อย่าน้อมใจไปเกิดเป็นพญานาค เพราะจะพลาดโอกาสบรรลุธรรม
ท้าววิรูปักษ์ เป็นหนึ่งในท้าวจตุโลกบาลทั้ง ๔ ในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา ท้าววิรูปักษ์เป็นพระเจ้าแผ่นดิน ปกครองกลุ่มนาคทางทิศตะวันตก ไม่ว่าจะเป็นนาคที่เป็นเทวดาหรือนาคที่เป็นกลุ่มสัตว์เดรัจฉาน
นาคจัดอยู่ในกลุ่มอบายสัตว์ ที่เป็นสัตว์เดรัจฉาน คำว่า “เดรัจฉาน” แปลว่า สัตว์ผู้ไปด้วยส่วนขวาง สัตว์ที่ดำเนินไปทางด้านขวาง ขวางในที่นี้คือ ถ้าเป็นสัตว์เดรัจฉานจะขวางการบรรลุอริยมรรคอริยผล ปฏิสนธิด้วยอุเบกขาสันตีรณอกุศล ไม่มีปัญญา สัตว์เดรัจฉานหมดสิทธิ์ที่จะบรรลุธรรมใด ๆ ทั้งสิ้น แม้ในชาตินั้นจะได้พบกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ตาม อย่างมากก็ได้เพียงเข้าถึงไตรสรณคมน์ สมาทานศีลเท่านั้น
พญานาคบางตนมีฤทธิ์มาก เพราะเมื่อครั้งเกิดเป็นนักบวชได้บำเพ็ญกุศลมาอย่างดี แต่ตอนช่วงใกล้ตายเกิดพลาด โมหะมีกำลัง จึงมาเกิดเป็นพญานาคที่มีฤทธิ์ มีทรัพย์สมบัติ แก้วแหวนเงินทองมากมาย
พญานาคมีอยู่ ๑,๐๒๕ ชนิด แบ่งออกเป็น ๔ ประเภท คือ
- พญานาคที่มีฤทธิ์กัดผู้ใดแล้ว ร่างกายแข็งเป็นไม้
- พญานาคที่มีฤทธิ์กัดผู้ใดแล้ว รอยแผลที่ถูกกัดก็จะเน่า น้ำเหลืองจะไหลออกมา
- พญานาคที่มีฤทธิ์กัดผู้ใดแล้วจะมีรอยริ้ว เหมือนถูกไฟไหม้เกรียมไปทั้งตัว
- พญานาคที่มีฤทธิ์กัดผู้ใดแล้วเหมือนฟ้าผ่าตัดขั้วหัวใจ
มีชาดกเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์ ซึ่งครั้งหนึ่งเคยมีความเห็นผิดจึงพลาดไปเกิดเป็นพญานาค คือ สมัยพระชาติที่เคยเป็นพระราชาในแคว้นมคธ ณ เวลานั้นมีกรณีพิพาทกับแคว้นอังคะ พระราชาต้องหนีเพราะพ่ายแพ้ คิดว่าทำไมเราต้องยอมตายด้วยเงื้อมมือของศัตรูด้วย ก็เลยกระโจนลงน้ำเพื่อฆ่าตัวตาย พญานาคราชเห็นดังนั้นก็ให้ความช่วยเหลือโดยให้ไปอยู่ในเมืองพญานาค และช่วยกู้แผ่นดินกลับคืนมาได้
พระโพธิสัตว์ซึ่งเป็นพระราชาเห็นว่า พญานาคมีความงดงาม มีทรัพย์สมบัติมาก ใจก็เกิดชอบ คิดว่าถ้าได้เกิดเป็นพญานาคคงจะยิ่งใหญ่ จึงเร่งทำทานกุศล ศีลกุศล ภาวนากุศล ปรารถนาที่จะเกิดในภพพญานาค ความปรารถนาเช่นนี้ เป็นมิจฉาทิฏฐิ ความเห็นผิด เนื่องจากปรารถนาภพชาติด้วยความไม่รู้ ด้วยกำลังกุศลเต็มเปี่ยม เมื่อตายก็ไปเกิดเป็นจัมเปยยนาคราช เมื่อเป็นพญานาคแล้ว ท่านรู้สึกสะเทือนใจว่าเกิดมาเป็นสัตว์เดรัจฉาน จึงเร่งรักษาศีลเพื่อบำเพ็ญบารมีให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป ให้พ้นจากความเป็นนาค ไปเกิดเป็นมนุษย์ เพื่อบำเพ็ญบารมีให้พ้นจากกองทุกข์ได้
จุดสังเกตว่าตรงไหนมีพญานาค
พญานาคมีทั้งสัมมาทิฏฐิและมิจฉาทิฏฐิ ถ้าที่ใดมีนาคที่เป็นมิจฉาทิฏฐิอาศัยอยู่ หากมีผู้คนไปอาศัยอยู่ ณ ที่ตรงนั้น ถ้าเป็นคนดีมีศีลธรรมไปอยู่ จะอยู่ไม่ได้ จะร้าง มีอันเป็นไป ต่อให้ไปตั้งโรงงานเพื่อประกอบสัมมาชีพก็ขาดทุน ตรงกันข้าม ถ้าไปทำเป็นแหล่งอบายมุข จะกลับรุ่งเรืองผิดปกติ เพราะเกื้อกูลสิ่งที่ไม่ดี มอมเมาสิ่งที่ไม่ดี ร้านขายสุรา ถ้าไป ณ สถานที่ที่ไม่ดี มีกลุ่มนาคกลุ่มมนุษย์ที่เป็นมิจฉาทิฏฐิกลับเจริญรุ่งเรือง คนเข้าไปก็หลงงมงายโดนครอบงำ แต่ถ้าไปทำสิ่งที่ดี ๆ ทั้งหลายกลับไม่เจริญ คนดีก็ป่วยไข้ แม้แต่ในวัด กุฏิ วิหารใด ๆ ที่มีกลุ่มนาคที่มีฤทธิ์ที่เป็นกลุ่มมิจฉาทิฏฐิ พระไปอยู่ก็เจ็บป่วย มีอันเป็นไป มรณภาพโดยไร้สาเหตุ
กลุ่มพญานาคสัมมาทิฏฐิ ที่มาบูชาพระธาตุทั้งหลาย เพราะท่านต้องการมาบำเพ็ญศีลบารมี ต้องการออกจากการเป็นพญานาค เราไปกราบไหว้พญานาคได้ แต่ต้องระวัง อย่าน้อมใจเพื่อไปเกิดเป็นพญานาค เพราะหากพระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นในโลก ถึงแม้ได้พบพระพุทธเจ้าก็ถือว่าพลาดโอกาสอย่างมาก เพราะจะไม่สามารถบรรลุธรรมได้เลย
ความเชื่อเรื่องพญานาคมีอยู่ทุกที่ ต่อให้โลกวิทยาศาสตร์เจริญแค่ไหนก็ไม่สามารถค้นหาได้ เพราะเป็นเรื่องที่ต้องใช้ญาณปัญญาเข้าไปเกี่ยวข้อง เป็นเรื่องของพระสัพพัญญุตญาณที่เข้าไปรู้ เข้าไปเห็นหมู่สัตว์ทั้งหลาย เป็นหน้าที่ของพุทธบริษัท คือ ต้องศึกษา ต้องรู้ และทำความเข้าใจ เรื่องของภพภูมิ เรื่องกรรมและผลของกรรมให้ถ่องแท้
ที่มา: หนังสือธรรมดี ชีวีมีสุข โดยพระอาจารย์สมทบ ปรกฺกโม พิมพ์ครั้งที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖ ISBN 978-616-8325-05-6 หน้า ๗๗–๘๐